Agenda wydarzenia

  • 09:00 - 09:40
    Inauguracja
    Agata Wąsowska-Pawlik, Piotr Gliński, Bogusław Kośmider, Teresa Patrício, Bogusław Szmygin
    Agata Wąsowska-Pawlik, Dyrektorka Międzynarodowego Centrum Kultury Prof. Piotr Gliński, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogusław Kośmider, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Prof. Teresa Patricio, Prezeska ICOMOS Prof. Bogusław Szmygin, Prezes ICOMOS Polska
    Dodaj do kalendarza
  • SESJA SPECJALNA
    Ukraina – zagrożone dziedzictwo kulturowe

    Moderator – Agata Wąsowska-Pawlik
  • 09:40 - 10:00
    Działalność Centrum Pomocy dla Kultury na Ukrainie jako przykład zinstytucjonalizowanego mechanizmu wsparcia państwa budowanego na wieloletniej współpracy dwustronnej
    Katarzyna Zalasińska
    Dodaj do kalendarza
  • 10:00 - 10:20
    Aktualny stan i wyzwania prac konserwatorskich w miastach Ukrainy wpisanych (nominowanych) na listę światowego dziedzictwa
    Mykola Bevz
    Dodaj do kalendarza
  • 10:20 - 10:40
    Miasta dla miast. Międzynarodowe wsparcie ukraińskich wysiłków na rzecz zachowania, dokumentacji i przyszłej odbudowy zabytków
    Michał Krasucki
    Dodaj do kalendarza
  • 10:40 - 11:00
    Wyzwania najbliższej sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO: czy może się odbyć w kraju, który celowo niszczy ukraińskie dziedzictwo kulturowe. ONLINE
    Natalia Moussienko
    Dodaj do kalendarza
  • 11:00 - 11:20
    Wykład specjalny
    Zabytki światowego dziedzictwa na rzecz globalnego pokoju
    Paolo Del Bianco
    Społeczność światowa musi zrównoważyć obecny model globalizacji gospodarczej wsparciem dla nowego paradygmatu podróży turystycznych powstałego i obmyślonego, by sprzyjać takiej globalizacji, której sednem są osobiste spotkania, komunikacja, wiedza, docenienie różnorodności i szacunek dla niej w ramach działań mających zbliżać kultury. Rozwój społeczności światowej w pokojowym współistnieniu musi być zatem wspierany w tych obiektach z listy światowego dziedzictwa, których mieszkańcy, administratorzy, organizatorzy wycieczek podejmują skoordynowane, zaangażowane wysiłki, aby tworzyć okazje do międzykulturowych spotkań z treściami, mogącymi stać się częścią nowej oferty kulturalnej i komercyjnej, a oni sami mogą być kolejnym powodem, dla którego warto je odwiedzać. Plany zarządzania takimi obiektami muszą zatem nie tylko chronić i wzbogacać dziedzictwo, ale też kierować nim w sposób, który propaguje programy dialogu między kulturami, już dziś będącego kluczową „formą ochrony”: Dziedzictwo na rzecz Budowania Pokoju.
    Dodaj do kalendarza
  • 11:20 - 11:40
    Przerwa na kawę i herbatę
  • SESJA 1
    Osiągnięcia i doświadczenia Konwencji Światowego Dziedzictwa w Europie

    Moderator – prof. dr hab. Jacek Purchla
  • 11:40 - 12:10
    Wykład przewodni:
    Konwencja Światowego Dziedzictwa UNESCO 50 lat później. Polityka i praktyka – kluczowe osiągnięcia i główne wyzwania
    Mechtild Rössler
    Dodaj do kalendarza
  • 12:10 - 12:30
    35 lat światowego dziedzictwa w Wielkiej Brytanii – osiągnięcia i wyzwania. ONLINE
    Chris Blandford
    35 lat ochrony 33 brytyjskich zabytków światowego dziedzictwa na przestrzeni odzwierciedla wierne trzymanie się zasad wyznaczonych w konwencji z 1972 roku oraz potrzebę ich przystosowania do zmiennych krajowych priorytetów planistycznych, gospodarczych i konserwatorskich. Od nader rozpoznawalnych pierwszych zabytków, brytyjska lista rozwija się, obejmując bardziej obszerne, różnorodne i skomplikowane krajobrazy miejskie i kulturowe. Po części właśnie po to, by je wspierać, wprowadzano ulepszone podejścia do zarządzania, do partnerstwa i do udziału stron zainteresowanych. Sytuacja nie pozostaje jednak wolna od znaczących wyzwań: niewielkiej świadomości wartości otaczających dziedzictwo światowe, zmniejszonych środków publicznych, rosnących nacisków na zmianę i rozwój zabytków oraz ich stref buforowych. Ogółem zabytki z listy stały się głównym zrębem krajowego dziedzictwa kulturowego, przy czym potrzebna jest spójniejsza strategia i wizja promocji ich roli jako dobra ogólnoświatowego oraz zapewnienia zrównoważonego zarządzania w przyszłości. Niedawny szeroko zakrojony przegląd brytyjskiego dziedzictwa światowego jako zasobu przyszłości przez WHUK wyznacza plan działań w tej mierze.
    Dodaj do kalendarza
  • 12:30 - 12:50
    Krajobraz kulturowy – nowy typ obiektu, który pozwala przemyśleć ochronę, zarządzanie i wykorzystanie. Przykład Doliny Loary między Sully-sur-Loire a Chalonnes. ONLINE
    Laura Verdelli, Isabelle Longuet
    Wprowadzenie przez UNESCO na listę światowego dziedzictwa w 1992 roku kategorii krajobrazu kulturowego stanowi ważną cezurę w rozpoznawaniu cennego dziedzictwa nie tylko pod względem jego wyróżniania, ale też ochrony, zarządzania i wykorzystania. Zarazem nadeszły czasy, kiedy kwestie zrównoważonego rozwoju, podobnie jak partycypacja mieszkańców, zagościły w słowniku ochrony dziedzictwa. Nieustanne myślenie na nowo o ramach tego, co je „tworzy”, pozwala dynamizować i dostosować dziedzictwo oraz jego siatkę pojęciową do zmieniających się społeczeństw. Pracować nad tymi zmianami paradygmatu będziemy z pomocą serii wywiadów, specjalnie przeprowadzonych w latach 2019–2020, aby świętować 20 rocznicę wpisania krajobrazu kulturowego francuskiej Doliny Loary między Sully-sur-Loire a Chalonnes, z głównymi zainteresowanymi stronami zarówno na poziomie lokalnym, jak i państwowym oraz w obrębie Centrum Światowego Dziedzictwa. Ten konkretny przykład lokacji obejmuje też analizę miejscowej dynamiki terytorialnej w ostatnich 20 latach.
    Dodaj do kalendarza
  • 12:50 - 13:10
    Zarządzanie zabytkiem „Wenecja i jej laguna” z listy światowego dziedzictwa UNESCO – od teorii do praktyki. ONLINE
    Katia Basili
    Prelekcja skupi się na szansach i trudnościach przy tłumaczeniu systemu światowego dziedzictwa UNESCO (wytycznych, metod i podejść) oraz wdrażaniu Rekomendacji Komitetu Światowego Dziedzictwa, aby można było przełożyć je na konkretne rozwiązania i stosować na poziomie danego obiektu.
    Dodaj do kalendarza
  • 13:10 - 14:00
    Przerwa obiadowa
  • SESJA 2
    Doświadczenia, problemy i wyzwania stojące przed europejskimi miastami i wsiami wpisanymi na listę światowego dziedzictwa

    Moderator – Łukasz Galusek
  • 14:00 - 14:30
    Wykład przewodni:
    Aktywacja Konwencji Światowego Dziedzictwa UNESCO na rzecz Pokoju, Celu, Dobrobytu i Partycypacji. Wnioski płynące z doświadczeń Miast Światowego Dziedzictwa w Europie Północno-Zachodniej i Ameryce Północnej
    Matthias Ripp
    Dodaj do kalendarza
  • 14:30 - 14:50
    34 lata i co dalej? Doświadczenia zasobów światowego dziedzictwa w Salonikach. ONLINE
    Dimitrios Zygomalas
    W 1864 roku słynni francuscy badacze, Charles Texier oraz Richard P. Pullan, opublikowali pionierską pracę na temat architektury Bizancjum, kładąc szczególny nacisk na kościoły drugiego co do wielkości miasta imperium, czyli Salonik. Ponad 120 lat później, w 1988 roku, kościoły te – wraz z pozostałościami bizantyjskich murów miejskich oraz zachowaną łaźnią z tegoż okresu – zyskały jeszcze większe uznanie po umieszczeniu ich na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Dziś, gdy zabytki Salonik figurują na niej od 34 lat, konieczna jest ocena dotychczasowych skutków tego wpisu. Podczas wystąpienia zostaną dogłębnie zanalizowane konsekwencje wzajemnych oddziaływań, a zatem nie tylko znaczenie wpisu dla samych zabytków, ale także dla ich otoczenia urbanistycznego, architektonicznego, społecznego oraz gospodarczego. Wyciągnięte wnioski pozwolą ocenić stopień wykorzystania potencjału płynącego z wpisu na listę UNESCO.
    Dodaj do kalendarza
  • 14:50 - 15:10
    Światowe dziedzictwo jako sztuka kompromisu – doświadczenia bawarskiego miasta średniej wielkości
    Patricia Alberth
    Miasta, w których znajdują się obiekty światowego dziedzictwa, mierzą się z coraz to nowymi zadaniami w związku z ewolucją wytycznych operacyjnych dotyczących wdrażania Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa. Podczas wystąpienia na przykładzie Bambergu – jego niejednorodnego środowiska i zbioru działających tam osób – zostanie przedstawiony model nakierowania ochrony i zarządzania na utrzymanie w stanie nienaruszonym zabytku, który służy jako źródło wiedzy i tożsamości oraz jako siła wspierająca zrównoważony, jakościowy rozwój miejski. Szczególna uwaga poświęcona będzie historycznym ogrodom uprawnym oraz ich roli w łagodzeniu zmian klimatu. Ścisły związek światowego dziedzictwa z niematerialnym dziedzictwem kulturowym w Bambergu znajduje wyraz w projekcie inteligentnego miasta, hojnie finansowanym przez rząd federalny, a skupionym na stworzeniu cyfrowej kopii miasta, wzbogacanej danymi w czasie rzeczywistym. Można jej użyć w różnych sektorach – jako cyfrowego systemu kierowania, aby symulować i prezentować planistykę oraz jej efekty oraz zwiększać przejrzystość działań w obrębie zabytku.
    Dodaj do kalendarza
  • 15:10 - 15:30
    Zintegrowane zarządzanie Miastem Światowego Dziedzictwa UNESCO – przypadek Wilna
    Gediminas Rutkauskas
    Z chwilą wpisania historycznego centrum Wilna na listę światowego dziedzictwa UNESCO międzynarodowa grupa ekspercka stworzyła strategię zarządzania miejscem dziedzictwa. Jej podstawowymi założeniami są: 1. Konieczność oparcia zarządzania historycznym centrum miasta na równowadze pomiędzy konserwacją a rozwojem urbanistycznym, przy zapewnieniu odpowiedniego wsparcia Ministerstwa Kultury oraz władz miejskich. 2. Skuteczność zarządzania miejscem światowego dziedzictwa może zapewnić niezależna instytucja lub organizacja pozarządowa umiejętnie łącząca i wpisująca różnorakie interesy publiczne i prywatne w plany zarządzania miejscem dziedzictwa. Od chwili założenia w 1998 roku wileńska Agencja Odnowy Starego Miasta (OTRA) zajmuje się rozmaitą działalnością: począwszy od priorytetowego potraktowania restauracji oraz poprawy stanu zachowanych budynków historycznych, poprzez zwiększanie świadomości wśród młodzieży i konsultacje społeczne, aż po aktywizowanie właścicieli nieruchomości. Coraz lepsze zarządzanie nieruchomościami oraz profesjonalizacja podejścia pozwoliły na stopniowe przesunięcie środka ciężkości i zwrócenie się ku współpracy międzynarodowej i unijnej, a także wzięcie udziału w publicznych otwartych debatach dotyczących zachowania oraz poprawy środowiska historycznego. We współpracy z Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO podejmuje się pierwsze próby poszerzenia opcji dla turystyki, której celem jest dziedzictwo światowe, czemu towarzyszą konsultacje z miejscami wpisanymi na listę UNESCO w Unii Europejskiej oraz z pobliskimi miastami światowego dziedzictwa. Współcześnie Wilno jest aktywnym członkiem Organizacji Miast Światowego Dziedzictwa, a OTRA skupia się na rozwoju regionalnej sieci informacyjnej, badawczej i komunikacyjnej. Ponadto tworzy nowe sposoby budowania i wzmacniania zainteresowania młodzieży i właścicieli obiektów zabytkowych ochroną oraz konserwacją spuścizny kulturowej.
    Dodaj do kalendarza
  • 15:30 - 15:50
    „Komu wiele dano, od tego wiele wymagać się będzie” – trzy najważniejsze wyzwania związane ze statusem światowego dziedzictwa na przykładzie trzech słowackich miast
    Ľubica Pinčíková, Anna Tuhárska
    Gdy cały świat celebruje 50-lecie Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, Słowacja obchodzi również 30. rocznicę przyjęcia jej pierwszych zabytków na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kilka dziesięcioleci to wystarczający czas, aby dokonać obiektywnej oceny wpływu tego wpisu. Skutki dołączenia do tej prestiżowej inicjatywy, stawiającej równocześnie wielkie wymagania, szczególnie dobrze widać na przykładzie miejsc dziedzictwa będących miastami. Z tego właśnie powodu skupimy się na trzech z nich: Bańskiej Szczawnicy, Spiskim Podgrodziu i Bardejowie. W Ewangelii św. Łukasza (12:48) czytamy, że „komu wiele dano, od tego wiele wymagać się będzie”. Właśnie pod tym kątem przeanalizowany zostanie sposób, w jaki trzy miasta poradziły sobie z oczekiwaniami i odpowiedzialnością płynącą ze statusu światowego dziedzictwa. Uwaga skupiona będzie zwłaszcza na szansach oraz na zmianach spowodowanych przez taki zapis w trzech obszarach: w zarządzaniu ruchem turystycznym, we właściwym zachowaniu wartości dziedzictwa, a także w zaangażowaniu społeczności lokalnych.
    Dodaj do kalendarza
  • 15:50 - 17:00
    Dyskusja: podsumowanie sesji 1 i 2
    Dodaj do kalendarza
  • 17:00 - 18:00
    Koktajl (patio MCK)
    Dodaj do kalendarza